Κυριακή 28 Αυγούστου 2022

ΣΥΝΤΑΞΗ ΡΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ (Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ)

 

ΣΥΝΤΑΞΗ ΡΗΜΑΤΩΝ

1.     γαμαι=θαυμάζω: α) αιτιατική

                                   β)αιτιατ + γεν αιτίας

                                   γ) γενική + δοτ αιτίας

                                   δ) γενική+ αιτιολ πρόταση

2.     γανακτ: α) δοτ προσώπου ως αντικείμενο

                     β) δοτ πραγμ ως δοτ αιτίας

                      γ) εμπρόθετος προσδιορισμός της αιτίας

 

3.     γαπ: α) αιτιατική (=αγαπώ)

                β) δοτική (=αρκούμαι σε κάτι)

                γ) απαρέμφατο (=συνηθίζω να…)

4.     γγέλλω: α) αιτιατική

                  β) αιτιατική και δοτική

                   γ) αιτιατική + κατηγ μτχ

                   δ) ειδική πρόταση

5.     γωνίζομαι: α) δοτική

                        β) απαρέμφατο (=προσπαθώ να…)

                         γ) σύστοιχο αντικ/νο

6.     αρ(=κυριεύω, συλλαμβάνω): α) αιτιατική

                                                         β) αιτιατ+ κατηγ μτχ

αρομαι (=εκλέγω, προτιμώ):α) αιτιατική

                                                      β) 2 αιτιατικές (η μια κατηγ)

                                                       γ) απαρέμφατο

αἱροῦμαι(-εκλέγομαι): α) κατηγορούμενο

7.     ασθάνομαι: α) αιτιατική

                        β) γενική (για άμεση αίσθηση)

                        γ) γεν+ κατηγ μτχ (άμεση αντίληψη)

                        δ) αιτ + κατηγ μτχ (έμμεση αντίληψη)

                       ε) αιτιατική +ειδ απαρέμφατο (αβέβαιη γνώμη)

8.     ασχύνομαι: α) αιτιατική (ντρέπομαι κάτι)

                        β) απαρέμφατο (=ντρέπομαι να..)

                        γ) κατηγ μτχ (=ντρέπομαι για κάτι)

            9. ατιμαι(=κατηγορώ): α) αιτιατ

                                                         β) 2 αιτιατ

                                                          γ) αιτ + γεν. αιτίας

                                                           δ) ειδική πρόταση

            10. κούω: α) γενική (άμεση ακοή)

                                 β) αιτιατική (κρότος, θόρυβος, ήχος…)

                                     γ) γεν +αιτ ( άμεση ακοή)

                                     δ) γεν + κατηγ μτχ ( άμεση ακοή)

                                    ε)αιτ + κατηγ μτχ ( έμμεση ακοή)

                                     στ) αιτ +ειδ απαρμφ (αβέβαιη φήμη)

              11. μαρτάνω: α) γενική (=αποτυγχάνω σε κάτι)

                                           β) αιτιατ (=σφάλλω σε κάτι)

                                            γ) συστ αντικ

               12. μύνω: α) αιτιατ (=αποκρούω)

                                     β) δοτική (=βοηθώ)

              13. μφισβητ: α) αιτιατ (=αμφισβητώ κάτι)

                                           β) δοτική (=φιλονικώ με κάποιον)

                                            γ) ειδ προτ ή ειδ απαρεμφ (=αμφισβητώ ότι….)

              14. ρχομαι: α) γενική

                                      β) κατηγ μτχ

                                      γ) απαρεμφ

             15. χθομαι: α) δοτ.προσ ως αντικείμενο

                                     β) δοτ αιτίας

                                     γ) αιτιατ

                                    δ) κατηγ μτχ

             16. βάλλω: α) αιτιατ

                                  β) δοτ.οργ

             17. γίγνομαι: α) κατηγορούμενο

                                     β)γεν. κατηγ

                                     γ) ποιητ.αιτιο

                                     δ) αντικ σε γεν ή γεν της καταγωγής

                                     ε) δοτ. Προσωπική

β,γ,δ: γεννιέμαι, παράγομαι

                  18. γιγνώσκω: α) αιτιατ

                                             β) κατηγ μτχ

                                      γ) ειδ ή πλ ερωτ προταση

                                      δ) 2 αιτιατ (η μια κατηγορούμενο)

                                     ε) τελικό απαρεμφ (=αποφασίζω)

                                    στ) ειδικό απαρεμφ (=νομίζω)

                     19. δε: α) γενική ως στερητικό

                                    β) απαρεμφ ως απροσωπο

                              δέομαι: α) γεν (=έχω ανάγκη)

                                             β) γεν +αιτ  (= παρακαλώ κάποιον να…)

                                             γ) τελ.απαρεμφ.

                       20. δείκνυμι: α) αιτιατική

                                               β) αιτ+δοτ

                                               γ) κατηγ μτχ

                                                δ) ειδ προτ ή πλ ερωτημ

                     21. δοκ: α) απαρεμφ (υποκ) ως απρόσωπο

                                        β) απαρεμφ (αντικ) ως δοξαστικό

                                        γ) δοτική προσωπική

                    22. δρ: α) αιτιατική

                                    β) 2 αιτιατικές

                                    γ) αιτ +δοτ

                    23. εμί: α) κατηγ (συνδετικό)

                                   β) γεν. κατηγ

                                  γ) δοτ προσωπική κτητική (ως υπαρκτικό)

                                  δ) απαρεμφ (ως απρόσωπο)

                   24. νθυμομαι: α) αιτ

                                                  β) γεν

                                                  γ) δευτ προτ (ειδ ή πλ.ερωτ)

                25. ρωτ: α) αιτ

                                     β) αιτ +δοτ χαριστ

                                    γ) κατηγ μτχ

         26. χω: α) αιτ

                         β)2 αιτ (η μια κατηγ στην άλλη)

                        γ) πλ ερωτ ( από το οὐκ ἔχω)

                        δ) απαρεμφ (=δύναμαι)

                       ε) επίρρημα (=είμαι, βρίσκομαι)

                      στ) επιρρ +ἔχει+απαρεμφ=απρόσωπο

            ἔχομαι+γεν= κρατώ κάτι με ζήλο ή ακολουθώ

      27. εὑρίσκω: α)  αιτ

                              β) αιτ +δοτ χαριστ

                              γ) κατηγ μτχ

      28. ἣγοῡμαι: α) γεν (=είμαι αρχηγός)

                              β) δοτ (=οδηγώ)

                              γ) απαρεμφ (=νομίζω)

                              δ) 2 αιτιατ , η μια κατηγορούμενο στην άλλη(=νομίζω)

      29. θαυμάζω: α) αιτιατ

                                β) γεν

                               γ) αιτ και γεν αιτίας

                               δ) γεν και κατηγ μτχ

                              ε) πλάγια ερωτημ

                              στ) αιτιολ προτ

     30. κρατῶ: α) αιτιατ (=νικώ)

                           β) γενική (=εξουσιάζω)

     31. κρίνω: α) αιτιατική

                         β) 2 αιτιατικές (η 1 κατηγορούμενο στην άλλη)

                        γ) αιτιατ+ γεν αιτίας ή ποινής

    32. κτῶμαι: α) αιτιατ

                           β) 2 αιτιατ (η μια κατηγορούμενο στην άλλη)

  33. λαμβάνω: α) αιτιατική

                           β) 2 αιτιατικές (η 1 κατηγ στην άλλη)

                  γ) γεν διαιρετική (κατά παράλειψη του μέρος)

                  δ) αιτιατ + κατηγ μτχ

       λαμβάνομαι τινός

     34. λανθάνω: α) αιτιατ

                              β) αιτ+κατηγ μτχ

                              γ) αιτ +ειδ προτ

                              δ) κατηγ μτχ

   έπιλανθάνομαι : α) γεν

                                   β) τελ απαρεμφ

                                   γ) κατηγ μτχ

  35. λέγω: α) αιτιατ

                    β) αιτ +δοτ

                    γ)  2 αιτιατ

                   δ) ειδ απαρεμφ

                  ε) ειδ προτ

                  στ) διάφορους εμπρόθετους προσδιορισμούς

36. μανθάνω: α) αιτιατ

                         β) γεν προσώπου (όταν έχει τη σημασία του ακούω)

                        γ) αιτιατ+γεν

                        δ) ειδ προτ ‘η πλαγ ερωτημ

                        ε)κατηγ μτχ

                       στ)τελ απαρεμφ

37. μέλει: α) δοτ προσωπική

                  β) δοτ προσωπική κ γεν αντικειμένου

                  γ) δοτ προσωπική και απαρέμφατο ως Υποκ

                 δ) πλάγια ερώτηση

38. μέμφομαι: α) αιτ

                            β) δοτ

                            γ) αιτ κ γεν αιτίας

                     δ) δοτ κ αιτ

39. νομίζω: α) αιτ

                      β) 2 αιτιατ (η 1 κατηγ στην άλλη)

                      γ) απαρεμφ

40. οἶδα: α) αιτ

                  β) τελ απαρεμφ (=είμαι ικανός να)

                   γ) κατηγ μτχ

                   δ) ειδ προτ

                  ε) πλ ερωτ προταση

41. ὁρῶ: α) αιτ

                 β) κατηγ μτχ

                  γ) ειδ προτ

                 δ) ενδοιαστική πρόταση

                 ε) πλ ερωτ πρόταση

42. παρασκευάζω: α) αιτ

                                  β) δοτ και αιτιατ

                                  γ) πλ ερωτ προτ

παρασκευάζομαι: α) αιτ

                                 β) τελ προτ ή τελ μτχ

43. πειρῶ, -ῶμαι: α)αιτ (=πειράζω, ενοχλώ)

                                 β) γεν (=επιτίθεμαι)

                                γ) τελ απαρεμφ (=δοκιμάζω)

                                 δ) πλ ερωτ προτ

44. ποιῶ: α) αιτιατ

                  β) 2 αιτιτ

                  γ) 2 αιτιατ (η 1 κατηγ στην άλλη)

                  δ) αιτ κ δοτ

                  ε) αιτ κ απαρεμφ

45. πυνθάνομαι: α) αιτ κ γεν

                         β) γεν

                         γ) αιτ

                         δ) απαρεμφ

                         ε) πλ ερωτ -ειδική προτ

                         στ) κατηγ μτχ

  46. σημαίνω: α) αιτιατ

                           β) δοτ κ αιτιατ

                            γ) δοτ κ απαρεμφ

                           δ) δοτ κ πλ ερωτ προτ

                           ε) κατηγ μτχ

 47. τίθημι: α) αιτιατ

                     β) 2 αιτιατ  (η 1 κατηγ στην άλλη =θεωρώ)

                     γ) αιτ κ απαρεμφ

48.τιμωρῶ: α) δοτ (=βοηθώ)

                     β) αιτιατ (λαμβάνω εκδίκηση)

         τιμωροῡμαι: α) αιτιατ (=εκδικούμαι)

                                  β) αιτ κ γεν αιτίας (-τιμωρώ)

49. τυγχάνω: α) κατηγορούμενο

                         β) γεν

                         γ) αιτιατ

                         δ) 2 γεν ( η 1 κατηγ στην άλλη)

                         ε) αιτιατ κ γεν

                         στ) κατηγ μτχ

                        ζ) τίθεται απροσώπως στο γ ενικό πρόσωπο

50. φαίνω: α) αιτιατ

                    β) αιτ κ δοτ

      φαίνομαι: α) απαρεμφ

                          β) κατηγ μτχ

                         γ) κατηγορούμενο

51. φυλάττω: α) αιτιατ

                          β)δοτ

                           γ) αιτιατ κ τελ απαρεμφ

                         δ) πλάγια ερωτ, τελ, ενδοιαστ προτ

   φυλάττομαι: α) αιτιατ

                           β) γεν

                          γ) πλ, τελ, ενδοιαστ προτ

52. πράττω: α) αιτιατ (=κατορθώνω)

                       β) δοτ κ αιτιατ (διευθετώ κάτι για κάποιον)

                       γ) δοτ ( ενεργώ για κάποιον)

                      δ) απαρεμφ( =ενεργώ ώστε να…)

                     ε) 2 αιτιατ

                   

 

 

 

Τετάρτη 6 Οκτωβρίου 2021

Παιδεία: Κείμενο και ασκήσεις

 

Η αποστολή του σχολείου και οι ρόλοι των εκπαιδευτικών

(Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Βήμα στις 8/7/2021)

Είναι αναμφισβήτητο και κοινώς αποδεκτό ότι η παιδεία και οι φορείς όλων των βαθμίδων αυτής αποτελούν τη βασική κινητήριο δύναμη της προόδου και της κοινωνικής ευημερίας. Η αποστολή τους δεν περιορίζεται μόνο στην απόκτηση γνώσεων και επαγγελματικών δεξιοτήτων από τους εκπαιδευόμενους. Ταυτόχρονα, συνίσταται στην ανάπτυξη των αξιών και της κοινωνικής κουλτούρας που απαιτούν η κοινωνική συνοχή και ευημερία καθώς και των γενικών αρετών και ικανοτήτων που είναι απαραίτητες για την προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική ζωή ανεξαρτήτως της επαγγελματικής εξειδίκευσης. Για παράδειγμα, οι αξίες της ακεραιότητας, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης, της κοινωνικής ευθύνης, της φροντίδας της φύσης, του σεβασμού των βασικών δικαιωμάτων και της διαφορετικότητας των άλλων αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της κοινωνικής κουλτούρας που στηρίζουν την κοινωνική συνοχή και ευημερία. Επίσης, αρετές και θεμελιώδεις ικανότητες όπως η αυτογνωσία, η αυτοκυριαρχία, η αυτοπεποίθηση, η πρόδραση*, η δημιουργική σκέψη και η ορθή κρίση, η επικοινωνία, η συναισθηματική νοημοσύνη, η συνεργασία, η ανθεκτικότητα, η εστίαση σε στόχους και ο σχεδιασμός είναι απαραίτητα για την επιτυχημένη προσωπική και επαγγελματική ζωή όλων των ανθρώπων. Όλες αυτές οι αξίες, οι αρετές και οι θεμελιώδεις ικανότητες δεν είναι έμφυτες αλλά διαρκώς αναπτύσσονται από το κοινωνικό περιβάλλον και κυρίως μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Συνεπώς, τα σχολεία όλων των βαθμίδων έχουν ως αποστολή και ευθύνη, πέραν των γνώσεων, την ανάπτυξη αυτών.

Ασφαλώς, το κατάλληλο περιεχόμενο των προγραμμάτων και οι αποτελεσματικές μέθοδοι εκπαίδευσης και μάθησης είναι απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων του

 

*στρατηγική

 

 

σχολείου που απορρέουν από την προηγούμενη αποστολή. Ο πιο κρίσιμος παράγοντας όμως είναι οι εκπαιδευτικοί, ή καλύτερα, οι δάσκαλοι όλων των βαθμίδων. Η αποστολή ή λόγος ύπαρξης, άρα και η ευθύνη του δασκάλου, δεν είναι μόνο η μετάδοση γνώσεων αλλά και η ουσιαστική μάθηση των εκπαιδευομένων με την έννοια της ανάπτυξης του τρόπου σκέψης και συμπεριφοράς σε όλους τους τομείς της ζωής. Είναι η ανάπτυξη των αξιών, των αρετών και των θεμελιωδών ικανοτήτων που προαναφέρθηκαν. Από αυτή την αποστολή απορρέουν τρεις θεμελιώδεις ρόλοι όλων των δασκάλων, ανεξαρτήτως του γνωστικού πεδίου του μαθήματος που διδάσκουν και της βαθμίδας του σχολείου τους.

Πρώτος ρόλος είναι αυτός του εκπαιδευτή. Αυτό σημαίνει ότι έχουν την ευθύνη της αποτελεσματικής απόκτησης και κατανόησης της γνώσης από τους εκπαιδευομένους, των τρόπων εφαρμογής της στην πράξη, διότι διαφορετικά είναι άχρηστη. Ιδιαίτερα χρειάζεται να τονισθεί εδώ ότι η απομνημόνευση και η κατανόηση πληθώρας γνώσεων μέσω των διαλέξεων και του διαβάσματος δεν είναι αποτελεσματικοί μέθοδοι μάθησης. Συνεπώς, η εστίαση του εκπαιδευτικού έργου του δασκάλου πρέπει να είναι στα πλέον ουσιώδη και χρήσιμα και κυρίως να μαθαίνει τους μαθητές του πώς να μαθαίνουν. Σημαντική είναι επίσης η χρήση εργαστηριακών και βιωματικών μεθόδων μάθησης για την κατανόηση και την εφαρμογή της γνώσης.

Δεύτερος ρόλος του δασκάλου είναι αυτός του ηγέτη. Ηγέτης είναι αυτός που ασκεί επιρροή (όχι εξουσία) στους άλλους και τους κάνει να δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό για εξαιρετικές επιδόσεις. Με αυτή την έννοια, ο δάσκαλος ως ηγέτης εμπνέει, περνά όραμα, κινητοποιεί και οδηγεί τους μαθητές σε ένα καλύτερο μέλλον. Κερδίζει την εμπιστοσύνη και τον σεβασμό τους. Μιλά στο μυαλό, στην ψυχή και στην καρδιά τους και τους πείθει μέσω του ήθους, του πάθους και του λόγου.

Τρίτος ρόλος του δασκάλου είναι αυτός του συμβούλου (coach). Οι μαθητές όλων των βαθμίδων έχουν να αντιμετωπίσουν ζητήματα προσωπικής και επαγγελματικής φύσης κάνοντας επιλογές. Σε αυτό έχουν την ανάγκη της εμπειρίας και των ιδεών των μεγαλύτερων και κυρίως των δασκάλων τους. Επίσης, ο συμβουλευτικός ρόλος του δασκάλου κυρίως στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση αφορά και τους γονείς των μαθητών που ασκούν σημαντική επιρροή στα παιδιά τους.

Παρότι στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας υπάρχουν αρκετοί δάσκαλοι που ανταποκρίνονται με επιτυχία σε αυτούς τους τρεις βασικούς τους ρόλους, θεωρώ από την εμπειρία μου και όχι από σχετική έρευνα ότι η μεγάλη πλειοψηφία υστερεί. Βεβαίως, ο καθένας έχει προσωπική ευθύνη γι’ αυτό, αλλά η κύρια αιτία είναι το έλλειμμα των πολιτικών της Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού και κυρίως των συστημάτων αξιολόγησης, συνεχούς επιμόρφωσης, αναγνώρισης και επιβράβευσης των εκπαιδευτικών. Επίσης, αιτία είναι το έλλειμμα αποτελεσματικού μάνατζμεντ και ηγεσίας από όσους έχουν την ευθύνη της διοίκησης των σχολικών μονάδων.

Η εξάλειψη αυτού του ελλείμματος είναι ευθύνη όλων μας και κυρίως αυτών που διαθέτουν τη σχετική εξουσία. Αν πράγματι πιστεύουμε ότι η παιδεία αποτελεί βασικό μοχλό της ατομικής και κοινωνικής ευημερίας, τότε δεν έχουμε παρά να μάθουμε από τις καλές πρακτικές άλλων χωρών αλλά και από τη γνώση που διαθέτουμε στη χώρα μας. Να διαμορφώσουμε και να υποστηρίξουμε την υλοποίηση αλλαγών που θα μας βγάλουν από τη ζώνη άνεσης στην κατεστημένη κατάσταση και θα μας οδηγήσουν σε ένα καλύτερο μέλλον για μας και τα παιδιά μας.

*Ο κ. Δημήτρης Μπουραντάς είναι πρύτανης του New York College.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.    Να αποδώσετε περιληπτικά (με 60-70 λέξεις) τους ρόλους του δασκάλου.

2.    Να παρουσιάσετε τον τρόπο με τον οποίο ο αρθρογράφος παρουσιάζει στην πρώτη παράγραφο τα τεκμήρια που χρησιμοποιεί, για να υποστηρίξει την άποψή του. Πετυχαίνει, κατά τη γνώμη σας, να τεκμηριώσει την άποψή του;

3.    «Η αποστολή ή λόγος ύπαρξης… ικανοτήτων που προαναφέρθηκαν.»: Σχολιάστε την ονοματική έκφραση (ονοματοποίηση) του χωρίου. Τι προσδίδει στο άρθρο;

4.    Στην τελευταία παράγραφο διαφοροποιείται το ρηματικό πρόσωπο. Να εξηγήσετε τη διαφοροποίηση αυτή του αρθρογράφου, συνδέοντας τις παρατηρήσεις σας με το είδος του κειμένου και τις προθέσεις του συντάκτη.

5.    Να καταγράψετε τον βαθμό βεβαιότητας (υπόθεση, δυνατότητα, πιθανότητα, βεβαιότητα) των ρημάτων της τελευταίας παραγράφου. Δικαιολογήστε τις επιλογές του συντάκτη.

6.    Λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις του κειμένου αναφοράς να αναπτύξετε σε ένα άρθρο 350-400 λέξεων σε μαθητικό περιοδικό τους παράγοντες (φορείς, θεσμοί, πρακτικές) εκείνους που θα ενδυναμώσουν την προσφορά του δασκάλου, ώστε να ανταποκριθεί στον σύνθετο ρόλο του.