ΞΕΝΟΦΩΝΤΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ,2, &16-20

 

ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΒΙΒΛΙΟ 2, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2, παρ.16-20

Ξενοφώντος « «Ελληνικά»( &5-15)

Περίληψη ( στην περίληψη του σχολικού βιβλίου να προστεθεί ότι) : οι έφοροι σταμάτησαν τους αντιπροσώπους των Αθηναίων στη Σελλασία, ζήτησαν να μάθουν τι προτείνουν και, όταν έμαθαν με ποιους όρους ήρθαν να διαπραγματευτούν, τους είπαν να φύγουν από κει που βρίσκονταν, χωρίς να τους επιτρέψουν να φτάσουν στη Σπάρτη ( &13). Η Σελλασία δηλαδή ήταν ένα σημαντικό όριο, όπως θα δούμε και στο κείμενό μας.

Η είδηση ότι η πρεσβεία απέβη άκαρπη ανησύχησε τους Αθηναίους, που έβλεπαν ότι η έλλειψη τροφίμων δε θα επέτρεπε να αντέξουν. Ωστόσο, κανείς δεν διανοούνταν να δεχθεί γκρέμισμα των τειχών, όπως ζητούσαν οι Σπαρτιάτες. Και μάλιστα, όταν κάποιος τόλμησε να το προτείνει, τον φυλάκισαν και έκαναν ψήφισμα να μην επιτρέπεται ούτε καν η συζήτηση ενός τέτοιου ενδεχόμενου.

Άμέσως γίνεται εμφανές για ποιον λόγο κάθε άμεση και φανερή προσπάθεια συμβιβασμού ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία.

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (& 16-20)

Επειδή λοιπόν συνέβαιναν τέτοια, ο Θηραμένης είπε στη συνέλευση ότι, αν θέλουν να στείλουν τον ίδιο στον Λύσανδρο, θα επιστρέψει γνωρίζοντας, τι από τα δύο επιμένουν για τα τείχη, επειδή θέλουν να υποδουλώσουν την πόλη ή ως εγγύηση. Και αφού στάλθηκε, παρέμεινε δίπλα στον Λύσανδρο τρεις μήνες και περισσότερο, περιμένοντας την ώρα πότε οι Αθηναίοι επρόκειτο να συμφωνήσουν με οτιδήποτε θα τους έλεγε κανείς, εξαιτίας του ότι είχαν εξαντληθεί όλα τα τρόφιμα. Όταν λοιπόν επέστρεψε στη διάρκεια του τέταρτου μήνα, ανακοίνωσε στη συνέλευση ότι ο Λύσανδρος τον κρατούσε ως τότε κι έπειτα τον διέταξε να πάει στη Σπάρτη. Γιατί ο ίδιος δεν ήταν αρμόδιος για όσα τον ρωτούσε (ενν. ο Θηραμένης),αλλά οι έφοροι (=οι πέντε αιρετοί αξιωματούχοι της Σπάρτης).Μετά απ’ αυτά, εκλέχθηκε πληρεξούσιος πρεσβευτής για τη Σπάρτη μαζί με άλλους εννέα. Ο Λύσανδρος στο μεταξύ, έστειλε στους εφόρους τον Αριστοτέλη , που ήταν Αθηναίος εξόριστος ,μαζί με άλλους Λακεδαιμόνιους, για να τους ανακοινώσει ότι η απάντηση που έδινε στον Θηραμένη ήταν πως εκείνοι ήταν οι αρμόδιοι για πόλεμο και για ειρήνη. Ο Θηραμένης όμως, και οι άλλοι πρέσβεις, όταν ήταν (βρίσκονταν) στη Σελλασία, αφού ρωτήθηκαν για ποιο λόγο είχαν πάει, απάντησαν (είπαν)ότι πήγαν ως πληρεξούσιοι για την ειρήνη και μετά από αυτά οι έφοροι διέταζαν να τους καλέσουν στη Σπάρτη. Όταν λοιπόν επέστρεψαν, έκαναν συνέλευση (συγκάλεσαν την εκκλησία του δήμου),στην οποία οι Κορίνθιοι και οι Θηβαίοι κυρίως αλλά και πολλοί άλλοι από τους Έλληνες αντιπρότειναν να μη συνθηκολογήσουν με τους Αθηναίους, αλλά να τους αφανίσουν.

                    Οι Λακεδαιμόνιοι όμως, είπαν  ότι δεν θα υποδουλώσουν Ελληνική πόλη, που είχε προσφέρει μεγάλο καλό (που είχε πολεμήσει με μεγάλη ανδρεία) κατά τους Περσικούς πολέμους στην Ελλάδα, αλλά έκαναν ειρήνη, με τον όρο, και αφού γκρεμίσουν τα μακρά τείχη και τον Πειραιά , και αφού παραδώσουν τα πλοία εκτός από δώδεκα, και αφού φέρουν πίσω τους εξόριστους (δηλ. τους πολιτικούς εξόριστους),να θεωρούν τον ίδιο εχθρό και φίλο και να ακολουθούν τους Λακεδαιμόνιους, οπουδήποτε είναι ηγεμόνες (εξουσιάζουν), και στη γη και στη θάλασσα.

 

1.  ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1.   τοιούτων ὄντων: Σε ποια γεγονότα αναφέρεται η φράση; Για την απάντησή σας να συμβουλευθείτε την περίληψη των §§ 5-15.

2.   Σε πόσες και ποιες σκηνές εκτυλίσσονται τα γεγονότα των & 16-17; Να δοθεί ο θεματικός άξονας καθεμιάς.

3.   Ποια πολιτική μερίδα δραστηριοποιείται διπλωματικά στην Αθήνα και για ποιον λόγο; Γιατί εμπιστεύονται οι Αθηναίοι αυτήν την πολιτική μερίδα;

4.   πότερον ἐξανδραποδίσασθαι τὴν πόλιν βουλόμενοι ἀντέχουσι (ενν. οἱ Λακεδαιμόνιοι) περὶ τῶν τειχῶν ἢ πίστεως ἕνεκα: Να προσδιορίσετε με βάση το χωρίο αυτό σε ποια κατάσταση είχαν περιέλθει οι Αθηναίοι.

5.   Ο Θηραμένης ζήτησε και πέτυχε να σταλεί ως πρεσβευτής στη Σπάρτη προκειμένου να διερευνήσει τις προθέσεις των Λακεδαιμονίων. Όμως, δεν επέστρεψε στην πατρίδα του για εύλογο χρονικό διάστημα, αλλά χρονοτρίβησε κοντά στον Λύσανδρο. Α) Για ποιο λόγο χρονοτρίβησε; Β) Πώς δικαιολόγησε την χρονοτριβή του; Βρίσκεις πειστικές τις δικαιολογίες του; Γ) Πώς θα τον χαρακτήριζες με βάση τις έως τώρα ενέργειές του;  Δ) Να γράψεις έναν διάλογο ανάμεσα στον Λύσανδρο και στον Θηραμένη στη διάρκεια των 3 μηνών κατά τους οποίους έμεινε εκεί ο Θηραμένης. Τι πιθανολογείς ότι είπαν μεταξύ τους;

6.   Στην χρονολογική ή την αιτιολογική αλληλουχία των γεγονότων δίνει έμφαση ο Ξενοφώντας; Ποια στοιχεία του κειμένου το αποδεικνύουν και τι δηλώνει αυτό για τον παράγοντα που θεωρεί σημαντικότερο ο ιστορικός στην παρούσα φάση;

7.   Στο κείμενο κυριαρχούν οι ρηματικοί τύποι. Αφού τους καταγράψεις ( χωρίζοντάς τους σε ρήματα, μετοχές και απαρέμφατα) να σχολιάσεις ποιον στόχο νομίζεις ότι εξυπηρετεί αυτός ο τρόπος πραγμάτευσης.

8.   Ο πλαγιότιτλος του σχολικού βιβλίου είναι « ο πρωταγωνιστικός ρόλος του Θηραμένη» και είναι πετυχημένος. Ποια στοιχεία του κειμένου ( από άποψη μορφής και περιεχομένου) το αποδεικνύουν αυτό;

9.   Γιατί η περίοδος« μετά ταῦτα ἡρέθη….δέκατος αύτός» δεν εισάγεται με το «δε», όπως όλες οι άλλες;

10. Ποιες διαδικασίες ακολουθήθηκαν στη Σπάρτη προκειμένου να ληφθεί απόφαση για την τύχη της Αθήνας    και ποιοι συμμετείχαν στην τελευταία συνεδρίαση;

11. Με βάση τον ενδεχόμενο αφανισμό των Αθηναίων, πώς κρίνετε την κατεδάφιση μιας πόλης και τον εξανδραποδισμό των κατοίκων της ως μέσο επίλυσης των διαφορών στον πόλεμο; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

12. Ποια ήταν η απάντηση των Σπαρτιατών στην πρόταση των Κορινθίων, των Θηβαίων και άλλων Ελλήνων για ολοκληρωτική καταστροφή της Αθήνας; Πώς κρίνετε την απάντηση των Σπαρτιατών;

13. Το ένδοξο ιστορικό παρελθόν του ηττημένου αναγνωρίζεται κάποτε από τους αντιπάλους ως επαρκής όρος για να τον σεβαστούν. Αυτό συνέβη με την περίπτωση των ηττημένων Αθηναίων. Οι Σπαρτιάτες τους σεβάστηκαν και τους υπερασπίστηκαν λόγω παρελθόντος. Πώς θα χαρακτηρίζατε το γεγονός αυτό; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

14.Μπορούσε να αποφασίσει μόνος του ο Λύσανδρος (εκ μέρους των Σπαρτιατών και των συμμάχων τους) για τον τερματισμό ή τη συνέχιση του πολέμου; Σε ποιο σημείο του κειμένου φαίνεται αυτό;

15.΄Ηταν περιορισμένη η αρμοδιότητα του Θηραμένη και των άλλων Αθηναίων πρέσβεων στη διαπραγμάτευση με τους Σπαρτιάτες; Να απαντήσετε εντοπίζοντας το σχετικό χωρίο του κειμένου.

16.Τι πρότειναν στο συμβούλιο της Σπάρτης οι Κορίνθιοι, οι Θηβαίοι και άλλοι ΄Ελληνες για την τύχη των Αθηναίων;

17.Να γράψετε τους θεματικούς άξονες του κειμένου.

18.Ποιοι είναι οι μέγιστοι κίνδυνοι για τους οποίους γίνεται λόγος στο κείμενο;

2.  Γραμματικές ερωτήσεις - ασκήσεις

1.       μῆνας, τὸν σῖτον, πλείω, ἅπαντα, πίστεως, πρεσβευτής, αὐτοκρά­τωρ: Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις των ονομάτων στον ενικό και πληθυντικό αριθμό (τα επίθετα στο γένος που βρίσκονται).

 

2.       Να εντοπίσετε τους ρηματικούς τύπους που έχουν υποκείμενο τη λέξη Θηραμένης και να τους γράψετε στο α΄ ενικό οριστικής ενεστώτα.

 

3.  Να μεταφέρετε τον ίδιο ρηματικό τύπο στους άλλους χρόνους της ίδιας φωνής:

Ενεστώς
Παρατατικός	-	-	διέτριβε
Μέλλων
Αόριστος	πέμψαι			ᾑρέθη
Παρακείμενος		ἐπιλελοιπέναι

4.  Να γραφεί το ίδιο πρόσωπο σε όλες τις εγκλίσεις του ίδιου χρόνου:

	Οριστική	Υποτακτική	Ευκτική	Προστακτική
Ενεστώς			ἐρωτῷτο
			κελεύοι
Αόριστος β΄	εἶπεν
Αόριστος α΄	ἀπήγγειλεν
Παθ. αόρ. α΄	ᾑρέθη

5.Να κλίνετε στον ενικό και πληθυντικό αριθμό τις συνεκφορές: οἱ ἄλλοι πρέσβεις, τίνι λόγῳ, Ἑλληνίδα πόλιν, μακρὰ τείχη, μέγα ἀγαθόν.

6. ἀγγελοῦντα, ἐρωτώμενοι, καλεῖν, ἐξαιρεῖν: Να τοποθετήσετε τους ρηματικούς τύπους στον ακόλουθο πίνακα και να γράψετε τους άλλους χρόνους τους στην ίδια φωνή.

	Απαρέμφατο		Μετοχή
Ενεστώς
Μέλλων
Αόριστος
Παρακείμενος

7. Τα παρακάτω ονόματα να μεταφερθούν στον άλλο αριθμό:

Ενικός αριθμός	Πληθυντικός αριθμός
	τοῖς ἐφόροις
	Λακεδαιμονίων
φυγάδα
᾿Αθηναῖον
	πρέσβεις
θάλατταν
	αὐτοκράτορες

8.μέγα, ἐχθρόν, φίλον: Να γράψετε τα επίθετα στους άλλους βαθμούς (στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση).

9. ἀνδραποδιεῖν, εἰργασμένην, γενομένοις, φοβούμενοι, νομίζοντας, ἕπεσθαι:  Στον παρακάτω πίνακα να γράψετε τους ρηματικούς τύπους στη σωστή θέση και να συμπληρώσετε τους αντίστοιχους ρηματικούς τύπους των χρόνων που ζητούνται:

Ενεστώς	Μέλλων*	Αόριστος*	Παρακείμενος**

3.  Συντακτικές ερωτήσεις - ασκήσεις

1.   ἀγγελοῦντα, ἐρωτώμενοι, ὄντα: Να χαρακτηρίσετε τη συντακτική θέση των μετοχών και να γράψετε το υποκείμενο και το αντικείμενό τους (αν έχουν) ή το κατηγορούμενο του υποκειμένου τους.

2. Λακεδαιμόνιοι δὲ οὐκ ἔφασαν … ὅποι ἂν ἡγῶνται: Να εντοπίσετε τους ρηματικούς τύπους που δηλώνουν τους όρους της ανακωχής, να χαρακτηρίσετε τη συντακτική τους θέση και να γράψετε το αντικείμενο ή κατηγορούμενο (υποκειμένου ή αντικειμένου) καθενός.

3.Να δώσετε δύο μεταφραστικές εκδοχές στο παρακάτω λεκτικό σύνολο:«πεμφθείς διέτριβε».

4.  Λεξιλογικές - Σημασιολογικές ασκήσεις

1.    Να γράψετε τέσσερις παράγωγες λέξεις (απλές ή σύνθετες) από το πέμπω και να σχηματίσετε με αυτές σύντομες προτάσεις στη νέα ελληνική.

2.    Με ποια λέξη του κειμένου σχετίζονται ετυμολογικά οι παρακάτω;

αποπομπή, ασιτία, αύτανδρος, βουλή, διάλογος, έλλειψη, εφορία, καθαίρεση, κελευστής, κρατικός, κυριεύω, μελλοντικός, παρεκκλήσι, πλειοψηφία, πολιτικός, πρεσβεία, συνείδηση, συντηρητής, συντριβή.

3.α)  Να βρεθούν τα λεκτικά ρήματα των & 16-17 και το σημασιολογικό εύρος στην α.ε. και στη ν.ε β) Να δώσετε τη σημασία των λέξεων στην α.ε. και στη ν.ε:φυγάδα, αὐτοκράτορες, ἀντέχουσι, πίστεως.

4.                Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με λέξεις των οποίων το α΄ ή το β΄ συνθετικό θα είναι η λέξη σῖτος. (Να ληφθεί υπόψη ότι σῖτος είναι το σιτάρι αλλά και τα τρόφιμα).

·      Μια εκτεταμένη περιοχή που παράγει σιτάρι ονομάζεται .....................................................  

·      Η έλλειψη τροφίμων από καταστροφή της σοδειάς ή λόγω αποκλεισμού μιας πόλης ονομάζεται                  

·      Σε πολλές φτωχές χώρες πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν από ...................................................  

·      Στο στρατό η ομαδική χορήγηση φαγητού ονομάζεται ..........................................................  

·      Σε κάποιες περιοχές οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν ................................................................  προβλήματα.

5.Να γράψετε στη νέα ελληνική έξι σύνθετα ουσιαστικά με β΄ συνθετικό λέξεις που παράγονται από το ρήμα ἀγγέλλω και να σχηματίσετε με αυτά σύντομες φράσεις.   

6.. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις με λέξεις που παράγονται από το ρήμα κρίνω και καλω (απλό ή σύνθετο) ή από παράγωγά του.

·      Το σύνταγμα απαγορεύει τις …………….………. μεταξύ των πολιτών.

·      Η ……………………… του ικανότητα τον ανέδειξε σε αξιόλογο ηθοποιό.

·      Οι παρατηρήσεις που διατύπωσε έγιναν με …………………. και γι’ αυτό δεν έθιξε κανέναν.

·      Η συμπεριφορά του σε ……….…………… με αυτήν του παρελθόντος είναι τώρα πολύ βελτιωμένη.

·      Στους …………………. αγώνες η ομάδα πήγε πολύ καλά και θα αγωνιστεί στους τελικούς.

·      Η ……………………………… επιτροπή έδωσε έπαινο στο ποίημά του.

·      Οι σχέσεις των δύο χωρών έφτασαν σε …………………………. σημείο.

Να συμπληρώσετε τα κενά με λέξεις που παράγονται από το ρήμα καλῶ

·      Η συμπεριφορά του ήταν …………………… × γι’ αυτό δημιούργησε πολλές εντάσεις.

·      Πήρε …………………. για παράνομη στάθμευση.

·      Η …………………………. ενός ξένου γιατρού κρίθηκε αναγκαία λόγω της σοβαρότητας της κατάστασής του.

·      Λόγω υπηρεσιακών αναγκών έγινε ……………………. της άδειάς του.

·      Διατύπωσε την …………………. να τον συνοδεύσουμε εμείς κατά την επίσκεψή του στα αξιοθέατα της πόλης.

·      Θα γίνει επείγουσα  ……………………………… του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. για εξέταση του θέματος.

·      Απόψε στον Ιερό Ναό θα ψαλεί ο Μέγας ……………………… Κανόνας.

7.Να σχηματίσετε παράγωγα ουσιαστικά από ρήματα σύνθετα με τις προθέσεις: περί, ἀπό, διά, κατά, ἐκ/ἐξ, παρά + ἐξ και το ρήμα ἡγοῦμαι.

 

 

 

 

ΞΕΝΟΦΩΝΤΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ &1-4

 

ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΒΙΒΛΙΟ 2, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2, παρ.1-4

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αφού λοιπόν ρύθμισε την κατάσταση στη Λάμψακο (ο Λύσανδρος),έπλεε προς (εναντίον) το Βυζάντιο και την Καλχηδόνα. Και αυτοί τον υποδέχονταν, αφού πρώτα άφησαν ελεύθερους τους φρουρούς των Αθηναίων κατόπιν συμφωνίας. Ενώ αντίθετα, όσοι πρόδωσαν τότε το Βυζάντιο στον Αλκιβιάδη, διέφυγαν τότε στον Πόντο, ύστερα όμως στην Αθήνα και έγιναν Αθηναίοι. Ο Λύσανδρος λοιπόν, τους φρουρούς των Αθηναίων και όποιον άλλον ήξερε πως ήταν Αθηναίος, τους έστελνε στην Αθήνα ,προσφέροντας ασφάλεια μόνον σε όσους έπλεαν προς τα ‘κει κι όχι αλλού, επειδή γνώριζε καλά ότι όσο περισσότεροι μαζευτούν στην πόλη και στον Πειραιά, θα υπάρξει γρηγορότερα έλλειψη των απαραίτητων αγαθών. Έτσι, αφού άφησε ως αρμοστή του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας το Σθενέλαο το Λάκωνα, ο ίδιος επέστρεψε στη Λάμψακο και επισκεύαζε τα πλοία.

Ήταν νύχτα όταν η Πάραλος έφτασε στην Αθήνα φέρνοντας την είδηση της συμφοράς. Κι ο θρήνος μέσα από τα μακρά τείχη έφτανε από τον Πειραιά ως την Αθήνα ,καθώς ο ένας το έλεγε στον άλλον. Ώστε την νύχτα εκείνη δεν κοιμήθηκε κανείς, όχι μόνο γιατί πενθούσαν αυτούς που είχαν χαθεί, αλλά πολύ περισσότερο οι ίδιοι τους εαυτούς τους ,νομίζοντας πως θα πάθουν αυτά που έκαναν στους Μηλίους ,που ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων, αφού τους υπέταξαν με πολιορκία και στους κατοίκους της Ιστιαίας και της Σκιώνης και της Τορώνης και της Αίγινας και σε άλλους πολλούς από τους Έλληνες. Την επόμενη μέρα έκαναν συνέλευση, στην οποία αποφάσισαν να φράξουν τα λιμάνια, εκτός από ένα και να επισκευάσουν τα τείχη και να εγκαταστήσουν φύλακες και σε όλα τα άλλα να  προετοιμάσουν  την πόλη σαν να βρίσκονταν σε κατάσταση πολιορκίας.

1.  ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1.     Σύμφωνα με τον Ξενοφώντα, εν.1-2, ο Λύσανδρος προέβη σε ενέργειες στρατιωτικού και πολιτικού χαρακτήρα προκειμένου να αποκαταστήσει την τάξη στις περιοχές που κατέλαβε. Δημιουργήστε έναν πίνακα στον οποίο να καταγράψετε τα λεκτικά στοιχεία που τις αποδίδουν επεξηγώντας σύντομα τη σκοπιμότητα τους.

2.     Ποια αξία είχαν για τους αρχαίους Έλληνες οι     και πόσο λαμβάνονται υπόψη στα γεγονότα που εξιστορούνται στο συγκεκρι­μένο κείμενο;

3.     Μπορείτε να υποθέσετε τι κατάσταση επικρατούσε στην Αθήνα μετά τη νίκη του Λυσάνδρου στους Αιγός Ποταμούς; Να διατυπώσετε την άποψή σας λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι η πόλη ήταν ήδη πολιορκημένη από τους Σπαρτιάτες.

4.     Τι ρόλο έπαιζε η σιτοδεία (η έλλειψη τροφίμων) στην πολιορκία πόλεων κατά τη διάρκεια ενός πολέμου; Να εντοπίσετε το σημείο του κειμένου που συνδέεται με αυτό και να δώσετε ένα (τουλάχιστον) παρόμοιο παράδειγμα από τη νεότερη ελληνική ιστορία.

5.     Νομίζετε ότι ο Λύσανδρος επέδειξε σκληρή στάση απέναντι στους Αθηναίους φρουρούς του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας και απέναντι σε όλους τους Αθηναίους που συναντούσε; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

6.       α)     Να γράψετε τα ρήματα που δηλώνουν τις ενέργειες του Λυσάνδρου αμέσως μετά τη νίκη του στους Αιγός Ποταμούς και τις μετοχές που προσδιορίζουν τη σχέση των ενεργειών αυτών με τον τελικό σκοπό των Σπαρτιατών, την κατάληψη της Αθήνας. β) Να εξηγήσετε ποια σημασία έχουν οι χρόνοι των ρημάτων που χρησιμοποιεί ο ιστορικός για να δηλώσει τις ενέργειες του Λυσάνδρου.

7.     Τι σήμαινε για τους Αθηναίους η αναγγελία της συντριβής της ναυτικής τους δύναμης στους Αιγός Ποταμούς; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

8.     Ποια μέτρα πήραν οι Αθηναίοι προκειμένου να προστατευθούν μετά την ήττα τους στους Αιγός Ποταμούς και πώς κρίνετε τα μέτρα αυτά;

9.     Πώς αξιολογούν τώρα, μετά την ήττα στους Αιγός Ποταμούς, οι Αθηναίοι τη συμπεριφορά τους απέναντι σε πολλούς ΄Ελληνες κατά τη διάρκεια του πολέμου και ποιες συνέπειες εκτιμούν ότι θα υποστούν; Να διατυπώσετε τα συμπεράσματά σας, αφού λάβετε υπόψη σας τον τρόπο που αντιδρούν στην αναγγελία της καταστροφής.

10.  Πώς έφτασε στην πόλη της Αθήνας η είδηση της συντριβής των Αθηναίων στους Αιγός Ποταμούς; Να συγκρίνετε τον τρόπο μετάδοσης της είδησης με τους σύγχρονους τρόπους μετάδοσης ειδήσεων και πληροφοριών.

11.  Με ποιους λεκτικούς τρόπους επιτυγχάνει να παρουσιάσει ο Ξενοφών το ψυχολογικό κλίμα που δημιουργήθηκε στην Αθήνα και τις ενέργειες στις οποίες προέβησαν οι Αθηναίοι μετά την αναγγελία της ήττας τους στους Αιγός ποταμούς; Να τους σχολιάσετε δείχνοντας αν επιβεβαιώνουν ή όχι το χαρακτηρισμό του ύφους του ως «δημοσιογραφικού» (βλ. εισαγωγή σχολικού βιβλίου, σ. 32 και σχόλια, σ. 69). 

2.  Γραμματικές ερωτήσεις

 

1.     Να μεταφέρετε τα ρήματα και τις μετοχές που έχουν υποκείμενο τη λέξη Λύσανδρος στον πληθυντικό αριθμό αντικαθιστώντας το υποκείμενό τους με τη λέξη Λακεδαιμόνιοι.

2ἔφυγον, ἴδοι: Να γράψετε τα ρήματα στη σωστή θέση του πίνακα που σας δίνεται και να συμπληρώσετε τα κενά στην ίδια φωνή.

	Αόριστος β΄
	Οριστική		Υποτακτική		Ευκτική		Προστακτική
β΄ εν.
γ΄ εν.
β΄ πληθ.
γ΄ πληθ.

 

3 ἄστυ, ἁρμοστήν: Να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις των λέξεων στον ενικό και πληθυντικό αριθμό.

                    Να εντοπίσετε στο κείμενο τα ουσιαστικά γ΄ κλίσης και να τα μεταφέρετε στην ονομαστική ενικού.

 

4.οὐ μόνον τοὺς ἀπολωλότας πενθοῦντες, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον ἔτι αὐτοὶ
ἑαυτούς, πείσεσθαι νομίζοντες οἷα ἐποίησαν: Να ξαναγράψετε το χωρίο μεταφέροντας τους κλιτούς τύπους στον ενικό αριθμό εκτός από τη λέξη οἷα (την οποία θα αφήσετε αμετάβλητη).

5.  Να μεταφερθούν οι ρηματικοί τύποι στους άλλους χρόνους:

Ενεστώς	νομίζοντες	παραγγέλλων		παρασκευάζειν
Μέλλων
Αόριστος			ἀφικομένης
Παρακείμενος

3.  Συντακτικές ερωτήσεις

 

1.   Να βρείτε πώς προσδιορίζεται ο χρόνος στο κείμενο και να εντάξετε κάθε περίπτωση στον παρακάτω πίνακα.

Επίρρημα	Χρονική μετοχή	Χρονικές προτάσεις

2.    Να βρείτε τις γενικές και δοτικές του κειμένου (όχι τις εμπρόθετες) που χρησιμοποιούνται επιρρηματικά για δήλωση χρόνου. Υπάρχει αντίστοιχο φαινόμενο στη νέα ελληνική και -αν ναι- ποιες πτώσεις χρησιμοποιούνται σήμερα; Να δώσετε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα.

3. Αφού συμβουλευτείτε το σχολικό βιβλίο με τις παράλληλες μεταφράσεις δώστε τουλάχιστον δύο μεταφραστικές εκδοχές  για τα παρακάτω χωρία:

α) «ἐπεί δε τα ἐν τῆ Λαμψάκω κατεστήσατο»  β) ἀποπλεύσας εἰς Λάμψακον τας ναῦς ἐπεσκεύαζεν» 

 

4.  Λεξιλογικές - Σημασιολογικές ασκήσεις

 

1) . Να γράψετε στη νέα ελληνική πέντε παράγωγα ή σύνθετα της λέξης  ἄστυ , πάσχω και να σχηματίσετε αντίστοιχες προτάσεις

2.                Να συμπληρώσετε τις φράσεις με παράγωγα ή σύνθετα της λέξης που δίνεται, ώστε να ολοκληρώνεται το νόημά τους:

πέμπω:     αυτός που στέλνει ένα μήνυμα ή σήμα ονομάζεται …………….

φεύγω:     τα κέρδη που χάνει μια εταιρεία με υπαιτιότητα άλλων λέγονται «……………….. κέρδη»

συλλέγω:                     η οργανωμένη ομάδα ανθρώπων που αποβλέπει στην πραγματοποίηση κοινών στόχων λέγεται ………………

ἄστυ:        η τάση για συγκέντρωση σημαντικού αριθμού ανθρώπων στις μεγαλουπόλεις ονομάζεται …………………

(κατα) πλέω: η είσοδος ενός πλοίου στο λιμάνι ονομάζεται ………………….

ναῦς (νη-):                  ο σχηματισμός (σύνολο) πλοίων που ακολουθεί την ίδια πορεία λέγεται …………………

ὕστερον: η μετά θάνατον καλή φήμη ενός ανθρώπου ονομάζεται …………………..

Λάκων:     το να μιλάει κάποιος με συντομία και με περιεκτικότητα λόγου λέγεται …………………..

3. Να γράψετε στην αρχαία ελληνική από ένα συνώνυμο για τις λέξεις: οἰμωγή, διήκω, ἕτερος, νομίζω, ἀφικνοῦμαι, κρατῶ, ἀπολωλότας.

4. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με λέξεις παράγωγες (απλές ή σύνθετες) του κρατῶ ώστε να ολοκληρώνεται το νόημά τους:

·      Του επιστράφηκε ένα ποσό από την .....………………............ φόρου που είχε γίνει στη διάρκεια του χρόνου.

·      Η .....………………............ του πληθωρισμού είναι μέλημα πολλών κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο.

·      Παρά τη δυσκολία του χτεσινού αγώνα, στο τέλος .....………………............ η δική μας ομάδα.

·      Επειδή θεωρήθηκε ύποπτος, διατάχτηκε η προσωρινή ………........... του.

5. Ποια σημασία έχουν στην α.ε και ποια στη ν.ε ( σημασιολογική εξέλιξη) οι παρακάτω λέξεις:ἀφέντες,΄¨αλλοθι, έπιτηδείων, ¨ενδεια, ¨αστυ, κρατήσαντες.